16 सिंह -श्रुगाल कथा

 

 16 सिंह -श्रुगाल कथा

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

तंत्र 2 मित्रसम्प्राप्तिः (अनुक्रमणिका)

  प ञ्च त न्त्र म् तं त्र 2 मि त्र स म्प्रा प्तिः ( अनु क्र म णि का )   1अ  1ब 1 2 3 4 5 6 7 पंच तंत्र कथा मुख म्  ( आरंभ   )   मित्र सम्प्राप्तिः कथा मुख म् ( आरंभ   )   हिरण्यक-ताम्रचूड कथा   तिलचूण-विक्रय कथा   शबर-शूकर कथा   वणिक्पुत्र कथा   मन्दभाग्य सोमिलक कथा   वृषभानुगशृगाल कथा   मित्रसम्प्राप्ती तंत्राची समाप्ती  
Read more

॥ पंचतंत्र कथामुखम् ॥ (आरंभ)

  ॥ श्री गणेशाय नमः ॥ ॥   पंच तंत्र कथा मुखम् ॥  ( आरंभ) (वृत्त -स्रग्धरा; अक्षरे – 21; गण – म र भ न य य य ; यति- 7, 7, 7. ) ब्रह्मा रुद्रः कुमारो हरिवरुणयमा वह्निरिन्द्रः कुबेर – श्चन्द्रादित्यौ   सरस्वत्युदधियुगनगा वायुरुर्वी भुजङ्गाः। सिद्धा नद्योऽश्विनौ श्रीर्दितिरदितिसुता मातरश्चण्डिकाद्या वेदास्तीर्थानि यज्ञा गणवसुमुनयः पान्तु नित्यं ग्रहाश्च॥ 1 ॥ (वृत्त -स्रग्धरा; अक्षरे – 21; गण – म र भ न य य य ; यति- 7, 7, 7. ) रक्षावे नित्य सर्वां विधि, हर, हरिने, स्कंद, अग्नी, यमाने इंद्राने, सूर्य, चंद्रे, वरुण, उदधिने , यक्षराजा कुबेरे रक्षावे शारदेने, पवन, अवनिने, सिद्ध वर्गे, भुजंगे सार्‍या ह्या पर्वतांनी, सकलचि सरिता, दैत्यमाता दितीने ।। 1.1 ।। लक्ष्मी, देवादिवृंदे, सकल युग सवे चारही वेद यांने सारी ही पुण्य-तीर्थे, सकल शिवगणे अश्विनी देववैद्ये रक्षावे चंडिकेने जगत मुनिगणे सर्व यज्ञेच तैसे आकाशीच्या ग्रहांनी, सकल वसुगणे लोक तीन्ही जपावे ।। 1.2 ।। ( वृत्त – आर्या. ) मनवे वाचस्पतये शुक्राय पराशराय ससुताय। च...
Read more

॥ मित्रसम्प्राप्तिः ॥ (कथामुख)

  ॥   मि त्र स म्प्रा प्तिः ॥ ( क थामु ख ) विष्णुशर्मानी राजकुमारांना बुद्धिमान बनवण्यासाठी   1 मित्रभेद, 2 मित्रप्राप्ति, 3 काकोलूकीयम्, 4 लब्धप्रणाश आणि 5 अपरिक्षितकारक नावाची नीतीशास्त्राची पाच प्रकरणं/ तंत्र लिहीली. त्यातील मित्रप्राप्ति हे दुसरं तंत्र येथे सुरू होत आहे. या परा ब्रह्मणः शक्तिः परावागनपायिनी । चिदानन्दस्वरूपा या सा शिवा पातु सर्वतः । । ( परावागनपायिनी – परा + वाक् + अनपायिनी.   परा वाक् – वैखरी, मध्यमा, पश्यन्ती ह्या तीन वाणींच्या पलीकडची जी मूलाधार चक्राचे ठायी नांदणारी परा वाणी. अनपायिनी – अत्यंत स्थिर, निश्चल, स्थायी, शाश्वत. ) विष्णुशर्मा त्याच्या जवळ विद्या शिकण्यासाठी राहणार्‍या राजपुत्रांना म्हणाला, ‘‘अशाप्रकारे मित्रसम्प्राप्ति (मैत्री संपादन करणे) हे दुसरं तंत्र सुरू होत आहे. त्यातील पहिला श्लोक पुढीलप्रमाणे आहे.  एखादं क्लिष्ट, अवघड, महत्त्वपूर्ण काम करताना, चांगल्यापैकी शिक्षण घेतलेले हुशार, तरबेज, विविध प्रकारचा अनुभव असलेले तज्ज्ञ लोक साधनांची कमी आहे म्हणून अडून बसत नाहीत. कसही करून सर्व कमतरतांवर मात करत ते आपलं काम पूर्...
Read more